Rachida Ahali

“In mijn kindertijd kwamen mensen steevast onaangekondigd naar ons huis waar de koelkast en voorraadkasten altijd stampvol zaten. Altijd kwam het onderwerp saha (gezondheid) nog voor de kruidige muntthee op tafel.”

Hoe was het daarmee gesteld, bij elk dicht en ver familielid, van zowel de gast(en) als de gastvrouw-of heer? Vaak kwamen er spastische uitdrukkingen en gekreun bij kijken, als gasten het over saha hadden. Vooral vrouwen kenden geen taboes en waren erg bedreven in het overdrijven van lichamelijke en geestelijke kwalen. Als Aicha beweerde een snijdende pijn te voelen in haar onderrug, dan overtroefde Fatma haar dat dat niets was vergeleken met wat haar overkwam, zij was immers (figuurlijk welteverstaan) van de weg gemaaid door een goederentrein die denderend uit Almania (Duitsland) leek te komen. Zulke verhalen, ontboezemingen en aangehaalde anekdotes intrigeerden me.

Marokkanen spreken onder elkaar heel gemakkelijk over hun gezondheid. Ze hebben dan ook voor elk kwaaltje wel een dozijn kuren en therapieën: bij een verkoudheid drink je flajouthee en leg je een ui in parten op je kussen, bij hart-, angst- en slaapproblemen brengt lwiza (verveine) verlichting, zwaarmoedigheid bestrijd je met een heerlijk glaasje muntthee met shiba (absint-alsemkruid) en dit kruid verlicht tevens de zware arbeid van darmen en maag. De manier waarop de raad of het advies werd gegeven was even belangrijk, misschien nog belangrijker dan de weldaden die het belooft. Vooral als dit kwam van mijn grootmoeders met hun verweerde gezichten, kleurrijke klederdracht, scherpe stemmen en getatoeëerde kinnen. Ongehoorzaam zijn en een paracetamol nemen kwam niet bij me op.

“When I was a child, people would always come unannounced to our house, where the refrigerator and pantries were always chock full. The subject of saha (health) would always come up before the spicy mint tea was on the table.”

How did this go, with every close and distant relative, both the guest(s) and the host or hostess? Often there were spastic expressions and groans when guests talked about saha. Women in particular knew no taboos and were very adept at exaggerating physical and mental ailments. When Aicha claimed to feel a piercing pain in her lower back, Fatma would outdo her by saying that it was nothing compared to what had happened to her, after all, she had been (figuratively speaking) mowed off the road by a freight train that seemed to be thundering from Almania (Germany). Such stories, confessions and anecdotes intrigued me.

Moroccans talk about their health very easily among themselves. They have a dozen cures and therapies for every ailment: for a cold, drink flajou tea and put an onion cut into wedges on your pillow, for heart, anxiety and sleeping problems, lwiza (verbena) brings relief, melancholy is combated with a delicious glass of mint tea with shiba (absinthe-wormwood herb) and this herb also eases the heavy work of the intestines and stomach. The way in which the advice or counsel was given was just as important, perhaps even more important than the benefits it promised. Especially when it came from my grandmothers with their weathered faces, colourful costumes, sharp voices and tattooed chins. Being disobedient and taking a paracetamol did not occur to me.