Hatice Özyurt

“Citroen gaat in Turkije overal in. De Turkse variant van Citrosan is Turkse thee met heel, heel veel citroensap.”

In Çandir, het geboortedorp van mijn moeder, woont Müzeyin, zij kent mij al vanaf mijn vierde. Zij is de medicijnvrouw van het dorp, doet de bevallingen en gaat bij iedereen die ziek is op bezoek met een mand vol zelf verbouwde, gedroogde plantmedicijnen. Ze had gehoord dat ik gezondheidsklachten had en kwam langs. Ik vertelde dat ik last had van obstipatie, waarop zij een hand abrikozen twee tot drie minuten in water kookte en mij gebood het aftreksel op te drinken, ook de abrikoos moest ik opeten. Ik deed het uit respect en verwachtte er niet veel van, maar het werkte! Ze gaf aan om het bij klachten maximaal één tot twee keer per week te drinken, anders zit je iets te vaak op het toilet. Het drankje werkt ook bij een opgezette buik en PMS­ klachten.

In het dorp woont ook Nihadije, een superfitte vrouw van vierenzestig jaar die, naar eigen zeggen, nog steeds menstrueert. Zij wijt dit aan het dagelijks drinken van hibiscusthee vanaf haar vierde jaar. Dat houdt het onderlichaam van de vrouw gezond. De mensen in Çandir blijven opvallend vaak tot op hoge leeftijd gezond en fit. Het is hier geen uitzondering dat vijfentachtigjarigen met een bijl het bos in gaan om hout te hakken en zwaar beladen terugkomen. Paracetamol vind je er niet in de badkamerkastjes.

We zijn rijk in Nederland, maar soms vraag ik mij af of de economisch armere mensen in Çandir eigenlijk niet veel rijker dan wij zijn door hun gezonde levensstijl.

“Lemon is everywhere in Turkey. The Turkish version of Citrosan is Turkish tea with lots and lots of lemon juice.”

In Çandir, my mother’s birth village, lives Müzeyin, she has known me since I was four. She is the village medicine woman, does the deliveries and visits everyone who is sick with a basket full of home-grown, dried plant medicines. She had heard that I had health problems and came by. I told her that I was suffering from constipation, whereupon she boiled a handful of apricots in water for two to three minutes and ordered me to drink the infusion, I also had to eat the apricot. I did it out of respect and did not expect much from it, but it worked! She indicated to drink it a maximum of once or twice a week if you have complaints, otherwise you end up on the toilet too often. The drink also works for a bloated stomach and PMS symptoms.

The village is also home to Nihadije, a super-fit woman of sixty-four who, by her own account, still menstruates. She attributes this to drinking hibiscus tea every day since she was four. This keeps the woman’s lower body healthy. The people in Çandir often remain healthy and fit until old age. It is not unusual here for eighty-five-year-olds to go into the forest with an axe to chop wood and come back heavily laden. You won’t find paracetamol in the bathroom cabinets.

We are rich in the Netherlands, but sometimes I wonder whether the economically poorer people in Çandir are not actually much richer than us because of their healthy lifestyle.