Carolien Den Dekker

“Sereh, laos, salamblad, rawit: allemaal standaardspecerijen die mijn moeder altijd in huis had en waarmee ze met de tjobek, een Maleisische vijzel, de basis legde voor oneindig veel verschillende recepturen.”

Maar de remedie voor veel kwaaltjes kwam en komt nog steeds uit een glazen flesje: minjak gosok cap tawon, een olie die gemaakt wordt op ons geboorte-eiland, Makassar, op basis van kokosolie, kajapoetolie, citronella en gember. Als mijn kleinzoon griep heeft, is dit het eerste waarnaar hij vraagt: of ik hem daarmee in wil smeren.

Omdat ik altijd geplaagd ben geweest door heftige maandelijkse krampen, leerde mijn moeder me al op vroege leeftijd jamu’s maken. Heilzame, medicinale kruidendrankjes op basis van gember en kurkuma die de scherpe randjes van de pijn halen en bovendien ontstekingsremmend en bloedzuiverend zouden werken. Ze worden dan ook voor veel meer dan alleen dit soort ongemakken gedronken. Zelf vind ik ze vreselijk vies, maar het werkte altijd. Dat soort dingen kon je wel aan mijn moeder overlaten.

Jamu’s vind je in heel Indonesië, zowel vers als in poedervorm. Om de scherpe smaak, zeker voor een kind, wat te verzachten, kun je het basisextract altijd mengen met een ander sapje.

“Lemongrass, galangal, salam leaf, rawit: all standard spices that my mother always had in the house and with which she laid the foundation for an infinite number of different recipes with the tjobek, a Malaysian mortar.”

But the remedy for many ailments came and still comes from a glass bottle: minjak gosok cap tawon, an oil that is made on our native island, Makassar, based on coconut oil, kajapoet oil, citronella and ginger. When my grandson has the flu, this is the first thing he asks: if I want to rub it on him.

Because I have always been plagued by severe monthly cramps, my mother taught me how to make jamu at an early age. Healing, medicinal herbal drinks based on ginger and turmeric that take the edge off the pain and are also said to have an anti-inflammatory and blood purifying effect. They are also drunk for much more than just these kinds of inconveniences. I personally find them terribly disgusting, but it always worked. You could leave that kind of thing to my mother.

Jamu can be found all over Indonesia, both fresh and in powder form. To soften the sharp taste, especially for a child, you can always mix the basic extract with another juice.